Einde van een tijdperk én een nieuw begin

Tijdens een algemene ledenavond, op 1 oktober j.l., namen we een belangrijke onomkeerbare beslissing: na 13 jaar gaat Zuiderlicht samen met Amsterdam Energie verder als Energie voor Amsterdam.

We doen in woord en beeld verslag van een licht melancholische en vooral feestelijke avond in het mooie Huize Lydia.

Welkom en terugblik op 13 jaar Zuiderlicht

Voorzitter Frank Boon blikt terug op dertien jaar Zuiderlicht. Een aantal leden in de zaal was al bij de oprichting in 2013 en de oplevering van onze eerste projecten: 7 panelen op een woonhuis van de begraafplaats en tweedehands panelen op het Mini Rondeel bij de RAI.

Daarna volgden veel projecten. We waren een echte projectenorganisatie met als doel om zo veel mogelijk duurzame energie op te wekken. Maar op de foto’s zie dat het toch vooral draait om mensen.  De energietransitie is een sociale transitie: mensen meekrijgen, dat is het moeilijkste. En dus veel beelden van dansende en taart etende mensen. ALV’s houden we leuk met muziek en kunstenaars.

We betrekken ook altijd jongeren, we deden veel projecten met scholen en universiteiten. En nog steeds. En al vier keer deden we een projectleiderstraining, waarvan een keer voor studenten, zodat die kennis niet maar bij een paar mensen van de organisatie zit.

Tijdens de ALV’s hadden we ook gastsprekers, waaronder de helaas overleden onvergetelijke Marjan Minnesma, Jelmer Mommers, Dirk Vansintjan Merlijn Twaalfhoven, Ruud Koornstra en Derk Loorbach, bijzonder hoogleraar transitie met naast zich Marieke van Doorninck, toen nog wethouder, straks hier terug in de zaal. Aan wie we nu nog wel eens terugdenken is onze eerste spreker: John di Stasio uit California, directeur van een energiebedrijf dat ook netbeheer deed. Tien jaar geleden al, maakte dat bedrijf afspraken met klanten om bij mensen thuis apparaten als airco’s een tandje lager of uit te zetten. Dat speelt nu ook in Nederland.

Club, zo noemen we het bestuursoverleg. Dat doen we rond onze keukentafels, nooit binnen de tijd. Onder andere omdat het ook heel gezellig is. We hopen dat dat zo blijft.

Fusie

Bestuurslid Andrea van de Graaf vertelt met een dubbel gevoel waar we staan met de fusie. Vorige week hadden we al onze laatste club met ook de oud-voorzitters en oprichters Pauline Westendorp en Ronald van Oijen. Die nog altijd actief betrokken zijn en het voornemen van een fusie volledig steunen.

De afgelopen twee jaar  hebben we het er al vaak over gehad. Precies een jaar leden was er een gezamenlijke avond met Amsterdam Energie, in de Pijp. Recent was er een gesprek tussen leden van beide coöperaties over de historie, oude en nieuwe waarden. We hebben nieuwe statuten waar jullie input aan gaven en waar we vandaag over stemmen. We stuurden conceptreglementen, daar mogen jullie van alles van vinden. Van een lid kregen we een mail die vertelde dat dit jaar in de Chinese jaartelling het eerste jaar van zestig is, waarin vuur en paard samenkomen. Een (heftig) jaar dat uitnodigt tot beweging, lef en kiezen van een richting.

We nemen straks een besluit over de fusie. Energie voor Amsterdam neemt alle verplichtingen van Amsterdam Energie en Zuiderlicht over. De goede en minder mooie dingen.

Due diligence

Daarom deden Radboud Williams en Igor de Glas voor ons de due diligence. Ze gingen door alle stukken en gegevens van Amsterdam. Ze oordeelden dat de financiële gezondheid oké is. Amsterdam Energie heeft jaarlijks een positief resultaat, voldoende kasstroom en voldoende eigen vermogen. Amsterdam Energie voldoet aan de wetgeving.

Er zijn wel risico’s.  Amsterdam Energie heeft bijvoorbeeld alleen postcoderoosprojecten: projecten die gebruikmaken van de zogenaamde postcoderoos-regeling, waarbij mee investerende deelnemers eigenaar zijn van de panelen en belastingvoordeel krijgen. De stroom gaat volledig het net op. In heel Nederland hebben die projecten het lastig als gevolg van lage stroomprijzen en toegenomen onderhoudskosten. Zuiderlicht maakt meer gebruik van leaseconstructies en levert meer stroom aan de gebouwgebruikers.

Een punt van zorg is verder de financiering van de organisatie. Bij Zuiderlicht draagt elk project af aan de organisatie. Bij Amsterdam Energie is dat op dit moment andersom. De inkomsten gaan grotendeels naar de leden. Tegenvallers draagt de coöperatie uit wat ze de kick-back fee noemen van coöperatieve energieleverancier om|nieuwe energie (OM). Dat waren ooit ruime inkomsten, dus dat snappen we. Maar bij Zuiderlicht is het andersom en dragen de projecten juist bij aan de organisatie. Het kan niet zo zijn dat onze projecten straks afdragen en de projecten van Amsterdam Energie geld kosten. Het bestuur van Amsterdam Energie besloot al dat ze met de mensen die participeren om de tafel gaan en dat om te draaien.

Amsterdam Energie heeft feitelijk dus alleen inkomsten uit OM en die dalen omdat OM het beleid veranderde. Zuiderlicht heeft eenzelfde constructie met Greenchoice, maar met minder inkomsten en bovendien zegt Greenchoice met veel coöperaties de overeenkomst op, zo ook met Zuiderlicht.

Vraag: Welk systeem hanteren we straks voor de projecten?
Andrea: Nieuwe projecten doen we op de Zuiderlichtmanier: niet op zichzelf staande projecten, maar projecten die uiteindelijk in hetzelfde mandje komen, die elkaar kunnen opvangen. Die samen een winst en rente opleveren. Of de vijf projecten van Amsterdam Energie ook in het mandje kunnen komen bekijken we nog. Nu is dat nog niet handig.
Radboud: De participanten hebben het economisch eigendom en de coöperatie het juridisch eigendom. Energie voor Amsterdam krijgt nu dus het juridisch eigendom. De overeenkomst van de participanten en de coöperatie blijft gelijk. De participanten krijgen 100 procent van het belastingvoordeel, ze dragen ook af aan de organisatie, maar dat dekt niet meer de kosten. De kosten zijn hoger dan de inkomsten. Dat heeft Amsterdam Energie tot nu toe gecompenseerd. Daar staat tegenover dat ze van OM meer geld krijgen dan wij van Greenchoice.
Andrea: Amsterdam Energie heeft ook voldoende eigen vermogen en een reservering staan voor een windmolen, die we nu niet gaan bouwen en die dus vrijvalt. Die dekt de risico’s ruimschoots af.
Frank: Over en weer zijn er risico’s en die zijn uitgebreid besproken. Wij hebben er vertrouwen in dat we die risico’s kunnen nemen. Het nieuwe bestuur krijgt een paar noten om te kraken mee.

Amsterdam Energie ziet ook risico’s bij ons: Zuiderlicht heeft veel projecten waarvan een deel nog Scope 12 gekeurd moeten worden. Dat kost tijd en geld.

Vraag: Geldt die Scope 12 niet ook voor Amsterdam Energie?
Andrea: Ja, maar die hebben maar vijf projecten.

Kortom, uit de due diligence zijn geen zaken gekomen die tot een stop leiden. Er zijn risico’s, maar die zijn in beeld en beheersbaar. Met het nieuwe bestuur kijken we hoe we de uitdagingen het beste kunnen oppakken.

Geen protest/verzet

We plaatsten een advertentie in Trouw, niemand tekende protest aan tegen de fusie. We kregen een verklaring van non verzet van de rechtbank.

Begroting 2027 / resultaat 2026

De penningmeesters werken samen met Radboud Williams aan een gezamenlijke begroting voor 2027. De gezamenlijke inkomsten voor 2026 zullen wat lager uitvallen dan in 2025, door het lagere aantal klanten van om|nieuwe energie en omdat Zuiderlicht panelen op het Marineterrein, die niet kunnen door de Scope-keuring kwamen, moet afboeken.

Nog te doen

Het belangrijkste is nu dat de teams bij elkaar komen. De mensen van de werkteams (Wouter de Wijn, Calixte Govaarts, Aukje van Bezeij en Veere Snijders) werken al langer samen. Veere zien we als een enorme aanwinst. Het bestuur gaat nu ook samen aan de slag. We moeten werken aan communicatie: één logo, één website, één nieuwsbrief, één ledenadministratie en één boekhouding et cetera. En we gaan om. We gaan over naar om|nieuwe energie. Toen Andrea in 2020 voorzitter werd, was dat eigenlijk al haar voorwaarde. Dat is nu eindelijk gelukt.

Reglementen

We gaan de reglementen definitief maken. Het leenreglement deelden we nog niet omdat we voor het nieuwe bestuur kansen zien om het beleid te verbeteren. Daar stemmen we de volgende ALV over.

Raad van Advies

Tijdens de volgende ALV installeren we ook een Raad van Advies. Geen Raad van Commissarissen, want in onze beleving zijn de leden dat. In de Raad van Advies kunnen mensen met ervaring en verstand van de energiemarkt, innovatie, juridische aspecten, marketing, gemeenschappen, energiearmoede, die ons kunnen helpen en adviseren. Ben je of ken je zo iemand? Laat het ons weten.

Vraag: Wat zijn de verantwoordelijkheden van de Raad van Advies?
Andrea: wij zijn verplicht om goed te informeren en te luisteren. De Raad van advies mag gevraagd en ongevraagd advies geven en terechtwijzen, maar bijvoorbeeld niet bestuursleden ontslaan. Dat is in onze perceptie aan de leden. Aan jullie, de ALV.

Ondertussen gaan we door met projecten. We werken aan vier nieuwe gemeentedaken met in tweetallen een ervaren en minder ervaren projectleider. We werken aan laadpalen, solar carports en mogelijk een eerste batterij.

We zijn er nog niet en dat is ook een fijne gedachte

We beginnen en iedereen kan meedenken. We gaan bouwen aan één verhaal, één naam en één club, met meer schouders om eronder te zetten. We stemmen straks niet voor het einde van Zuiderlicht, maar voor een nieuw begin van Energie voor Amsterdam. We zijn onderweg en doen het samen.

Bestuurswissel

Bestuursleden lopen heen en weer om zich voor te stellen aan de wederzijdse leden. Rene Bulthuis zien we op een filmpje. Hij stak verschrikkelijk veel tijd in het fusietraject en kan er vanavond helaas niet bij zijn.

Marieke van Doorninck

Marieke zag een aantal van onze leden al een jaar gelden, toen we keken of een fusie wat kon worden en waar we dan aan moeten voldoen: ‘een hele inspirerend en leuke avond. Aan het begin van de avond waren er mensen die het nog niet zo wisten, maar na een uur met elkaar praten zag bijna iedereen het wel zitten.’

Marieke denkt dat we samen veel kracht hebben in de grotere energietransitie van Amsterdam, dat we een nog grotere beweging kunnen worden en dat we in veel buurten aan de slag kunnen, om daar te ondersteunen met samen energie opwekken, delen en samen ook energiearmoede tegengaan.

Bauke van der Woude

Bauke was bij Amsterdam Energie penningmeester en is graag bereid om als algemeen bestuurslid, penningmeester Maarten ter Horst te ondersteunen. Aan de achterkant zijn er vast nog wat technische uitdagingen en dus is het goed om de historie van beide besturen aan boord te hebben.

Vraag: Ik merk bij fondsen dat de aantallen leden en het animo dalen. Wat doen jullie om de spirit er weer in te krijgen?
Bauke: Businesscases worden lastiger als we blijven doen wat we deden. We gaan energie slimmer benutten, gelijktijdig opwekken en consumeren en dat, door opslag, uitsmeren over een iets langere tijd.
Marieke: Ik denk dat we daarmee het enthousiasme weer kunnen voeden. We gaan kijken hoe mensen op buurtniveau meer invloed kunnen hebben over de energie die ze daar opwekken, met ook laadpalen en onderling delen. Het gevoel van ik ga hierover, kan mensen aantrekken. Niet een of ander groot bedrijf die wat in mijn leidingen stopt, maar: ik ben het zelf, het is mijn eigen energie.
Met welk verhaal benaderen we straks al die andere Amsterdammers? Hoe verleiden we ze om ook mee te doen? Dat verhaal maken we graag samen met jullie.

Vraag: Wat kunnen we met huurders en VvE’s en met woningcorporaties die niets willen?
Marieke: Misschien dat we samen een sterkere positie hebben richting die woningcorporaties en er zijn al succesvolle voorbeelden van zon op VvE’s (zie VvE Bramzeilhof en VvE Entrepotdok/Kadijken). En ook niet alles zal lukken, we moeten opnieuw pionieren en onderzoeken hoe we het wél voor elkaar krijgen.

Vraag: concurreren we niet met andere initiatieven in de stad?
Marieke: ik zie juist kansen voor samenwerken, coöperaties die elkaar voeden, systemen aan elkaar koppelen en het op buurtniveau gaan organiseren.

Dag Tineke

Tineke treedt terug als bestuurslid. Frank en Tineke werkten twee jaar lang samen aan de ontwikkeling van Amsterdamse coöperatieve windmolens. Dat was leuk én zwaar, in een oude onverwarmde kerk in Noord. In de winter zaten ze in een klein kasje. ‘s Zomers zaten ze buiten. Beiden dachten ze: zonder die ander gaat het niet lukken. Het is … bijna gelukt met Amsterdam Wind.

Tineke komt van Amsterdam Energie. In het kader van de fusie was ze dus een soort proefkonijn en dat is zo goed bevallen dat we nu de rest ook maar benaderden. We bedanken Tineke voor al haar inzet, niet alleen voor de windmolens maar op alle vlakken waar Tineke zich voor inzette. Met een Paultje.

Tineke bedankt Zuiderlicht. ‘Met goede en slechte herinneringen aan het debacle met de provincie. Maar ik ben blij dat andere mensen, zoals Andrea, nu het stokje overnemen. Uiteindelijk gaat het slagen. We hebben windenergie echt nodig.’ Die overstap was ‘een gevoelskwestie. Ik dacht: deze mensen vind ik leuk, daar wil bij horen. Ik ben blij met de fusie. Ik blijf op dit soort avonden komen.’ Dus tot ziens, Tineke!

Stemmen

Akkoord met de fusiestukken, waarna de fusie een feit is

31 leden stemmen voor, 0 tegen en 1 blanco

Akkoord met een uittreksel van de notulen (zie bijlage, een formaliteit, alsof de notulen al geschreven zijn)

32 leden stemmen voor, 0 tegen en 1 blanco

Statutenwijziging

32 leden stemmen voor, 0 tegen en 1 blanco

Het nieuwe bestuur

Met Marieke van Doorninck als voorzitter, Rene Bulthuis als secretaris en Maarten ter Horst als penningmeester. Bauke van der Woude, Frank Boon en Andrea van de Graaf als algemene bestuursleden.

29 stemmen voor, 0 tegen, 0 blanco, de bestuursleden onthouden zich van stemmen.

Karaoke!

Als de leden van Amsterdam Energie bij ons aansluiten, zingen we:

Hoe, hoe, hoe hoe
Passen wij ineens zo goe-hoe, goe, hoed
bij elkaar …. et cetera.

We sluiten af en drinken een borrel. Op Energie voor Amsterdam!

Downloads

Presentatie bij ALV (01-10-2026), met nog veel meer beelden van 13 jaar Zuiderlicht
Notulen ALV Zuiderlicht (01-10-2026)